تعویض مفصل زانو با هدف کاهش درد و بهبود توانایی حرکت انجام میشود؛ اما در برخی بیماران ممکن است پس از مدتی مشکلاتی مانند درد مداوم، لق شدن پروتز، عفونت یا ناپایداری مفصل ایجاد شود. در چنین شرایطی، پزشک باید بررسی کند که آیا مشکل با درمان‌های غیر جراحی قابل کنترل است یا بیمار به عمل مجدد تعویض مفصل زانو نیاز دارد؟
جراحی مجدد تعویض مفصل زانو که با نام «ریویژن زانو» نیز شناخته میشود، عملی است که طی آن بخشی از اجزای پروتز قبلی یا تمام آن‌ها برداشته، اصلاح یا با قطعات جدید جایگزین می‌شوند. این جراحی با تعویض اولیه مفصل تفاوت دارد؛ زیرا معمولاً به بررسی دقیق‌تر، برنامه‌ریزی پیچیده‌تر و گاهی استفاده از پروتزهای تخصصی نیاز دارد. نکته مهم این است که هر درد یا ناراحتی پس از تعویض مفصل زانو به معنای نیاز به جراحی مجدد نیست. تشخیص علت علائم و تعیین میزان آسیب به پروتز، استخوان و بافت‌های اطراف، نخستین قدم برای انتخاب درمان مناسب است.
آنچه در این مقاله میخوانید:
| موضوع | خلاصه توضیحات |
|---|---|
| نام تخصصی | ریویژن یا جراحی مجدد آرتروپلاستی زانو |
| هدف جراحی | اصلاح مشکلات پروتز و بهبود درد، ثبات و عملکرد زانو |
| دلایل اصلی | عفونت، لق شدن پروتز، ساییدگی، شکستگی یا ناپایداری |
| علائم احتمالی | درد مداوم، تورم، خشکی، احساس بی‌ثباتی یا کاهش عملکرد |
| روش تشخیص | معاینه، تصویربرداری و آزمایش‌های لازم بر اساس علت مشکوک |
| پیچیدگی عمل | معمولاً بیشتر از تعویض اولیه مفصل است |
| دوران بهبودی | متغیر و معمولاً طولانی‌تر از جراحی اولیه |
| عامل مهم در نتیجه | تشخیص علت اصلی، برنامه‌ریزی جراحی و توان‌بخشی مناسب |
دلایل پیچیده بودن جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
این جراحی به آن دلیل پیچیده است، که در آن پروتز اولیه برداشته می شود که میتواند با ازدست رفتن بخشی از استخوان بیمار باشد. علاوه بر این، در اکثر موارد استخوان بیمار قبل از عمل مجدد دچار پوکی شده و مقدار زیادی از آن از دست رفته است لذا بستر مناسبی برای گذاشتن پروتز جدید وجود ندارد.
در این موارد بازسازی استخوان با استفاده از گرافت استخوانی و یا پروتزهای مخصوص مورد نیاز می باشد. نکته دیگر در عمل جراحی مجدد زانو عدم کارکرد مناسب رباط های زانو است که نیاز به استفاده پروتز های پایدار تر دارد. این پروتزهای پایدارتر نسبت به پروتزهای اولیه طول عمر کمتری دارند.
برای رزرو نوبت معاینه تماس بگیرید
برای دریافت نوبت معاینه و مراجعه به دکتر سید محمد جواد مرتضوی، می‌توانید با مطب تماس بگیرید.
۰۲۱-۲۲۹۰۲۶۷۱ | ۰۲۱-۲۲۹۰۲۶۷۳ | ۰۲۱-۲۲۹۰۲۶۷۲
تهران، خیابان شریعتی، بالاتر از میرداماد، کوچه فلسفی، پلاک ۳، ساختمان باران، طبقه همکف
در بیماری که پروتز زانو دارد علائم و نشانه های زیر میتواند دلیل عملکرد بد مفصل و نیاز به جراحی مجدد تعویض مفصل زانو باشد:
- درد
- کاهش قدرت عملکرد زانو
- عفونت
- شکستگی استخوان در اطراف پروتز
در برخی موارد، شکسته شدن تکه ای از پروتز می تواند باعث تجمع ذرات ریزی اطراف مفصل شود که منجر به تحلیل استخوان اطراف مفصل میشود.
عفونت یکی از مهمترین علل تعویض مجدد مفصل است که میتواند در اوایل انجام عمل جراحی و یا سالهای بعد رخ دهد.
عفونت ناشی از ورود باکتری به محل پروتز است که میتواند در این جراحی و یا بعد از آن از طریق زخم رخ دهد.
البته با توجه به ملاحظاتی که حین عمل از سوی جراح اعمال می شود، به ندرت پیش می آید که عفونت حین جراحی ایجاد شود.
عفونت می تواند از طریق خون به محل پروتز برسد بنابراین در افرادی که پروتز زانو دارند عفونت ادراری و یادعفونت های دهان ودندان و یا عفونت در هر نقطه از بدن باید بلافاصله درمان شود چرا که می تواند از راه خون پروتز را آلوده کند.
چرا ممکن است به جراحی مجدد تعویض مفصل زانو نیاز باشد؟
پروتز زانو برای عملکرد طولانی‌مدت طراحی میشود، اما عوامل مختلفی می‌توانند در طول زمان باعث بروز مشکل شوند. تصمیم برای جراحی مجدد به نوع مشکل، شدت علائم، وضعیت استخوان و بافت‌های اطراف و تأثیر آن بر فعالیت‌های روزمره بستگی دارد.
۱. لق شدن پروتز زانو
یکی از دلایل جراحی مجدد، شل شدن اتصال پروتز به استخوان است. این مشکل ممکن است به‌تدریج ایجاد شود و با درد هنگام ایستادن، راه رفتن یا تحمل وزن همراه باشد.
لق شدن پروتز همیشه با علائم واضح شروع نمی‌شود. به همین دلیل، بررسی تصاویر رادیولوژی و مقایسه آن‌ها با تصاویر قبلی میتواند در تشخیص تغییرات اطراف پروتز کمک‌کننده باشد.
۲. عفونت مفصل مصنوعی زانو
عفونت ممکن است در روزها یا هفته‌های پس از جراحی ایجاد شود یا مدت‌ها بعد خود را نشان دهد. درد مداوم یا رو به افزایش، تورم، گرمی، قرمزی، ترشح از زخم یا تب می‌توانند از نشانه‌های هشدار باشند؛ البته نبود تب، عفونت را به‌طور کامل رد نمی‌کند.
در صورت شک به عفونت پروتز، پزشک ممکن است آزمایش خون، نمونه‌گیری از مایع مفصل و بررسی‌های میکروبی را درخواست کند. درمان به نوع و شدت عفونت بستگی دارد و در برخی بیماران ممکن است به جراحی نیاز باشد. همه عفونت‌ها با یک روش واحد درمان نمی‌شوند و انتخاب روش مناسب باید پس از بررسی تخصصی انجام شود.
۳. ساییدگی یا آسیب اجزای پروتز
اجزای پروتز ممکن است در گذر زمان دچار ساییدگی شوند. در برخی موارد، ذرات ناشی از ساییدگی می‌توانند واکنشی در بافت‌های اطراف ایجاد کنند و به تحلیل استخوان یا شل شدن پروتز کمک کنند.
اگر ساییدگی باعث درد، التهاب، ناپایداری یا آسیب قابل‌توجه به استخوان شده باشد، ممکن است تعویض یک یا چند جزء پروتز یا انجام جراحی مجدد کامل لازم شود.
۴. ناپایداری یا احساس خالی کردن زانو
اگر زانو هنگام راه رفتن احساس بی‌ثباتی داشته باشد، بیمار ممکن است احساس کند مفصل ناگهان خالی می‌کند یا نمی‌تواند وزن بدن را به‌خوبی تحمل کند. این مشکل میتواند به تنظیم نامناسب اجزای پروتز، اختلال عملکرد رباط‌ها، ضعف عضلات یا عوامل دیگر مربوط باشد.
پزشک باید علت ناپایداری را مشخص کند؛ زیرا در بعضی موارد درمان‌های غیرجراحی یا توان‌بخشی کمک‌کننده‌اند، اما در مواردی که مشکل ساختاری و قابل‌توجه باشد، جراحی مجدد مطرح میشود.
۵. شکستگی استخوان اطراف پروتز
گاهی استخوان اطراف مفصل مصنوعی، بر اثر زمین خوردن یا ضربه و در برخی شرایط حتی با نیروی کمتر، دچار شکستگی میشود. این وضعیت با عنوان شکستگی اطراف پروتز شناخته میشود.
درمان به محل شکستگی، میزان جابه‌جایی قطعات استخوان، ثبات پروتز و کیفیت استخوان بستگی دارد. برخی شکستگی‌ها با تثبیت استخوان درمان می‌شوند؛ در برخی دیگر، اگر پروتز نیز لق شده باشد، ممکن است جراحی مجدد تعویض مفصل ضرورت پیدا کند.
۶. درد و خشکی مداوم زانو
درد مداوم یا محدودیت حرکت پس از تعویض مفصل میتواند دلایل گوناگونی داشته باشد؛ از جمله عفونت، مشکلات مکانیکی، خشکی مفصل، اختلال عملکرد عضلات یا مشکلات خارج از خود زانو.
به همین دلیل، پیش از تصمیم به جراحی مجدد باید علت درد تا حد امکان مشخص شود. انجام جراحی بدون شناسایی علت اصلی ممکن است به بهبود مورد انتظار منجر نشود.
علائم خراب شدن یا مشکل پیدا کردن پروتز زانو
مشکلات پروتز ممکن است به‌تدریج یا به‌صورت ناگهانی بروز کنند. مشاهده هر یک از نشانه‌های زیر به معنای قطعی بودن خرابی پروتز نیست، اما در صورت تداوم یا تشدید باید بررسی شود:
- درد مداوم یا افزایش درد پس از یک دوره بهبود
- تورم مکرر یا افزایش حجم زانو
- احساس لق بودن یا خالی کردن مفصل
- کاهش توانایی راه رفتن یا بالا و پایین رفتن از پله
- خشکی و کاهش دامنه حرکتی
- درد هنگام تحمل وزن یا ایستادن
- تغییر ناگهانی شکل زانو یا ناتوانی در تحمل وزن
چه زمانی باید فوراً مراجعه کرد؟ اگر درد یا تورم ناگهانی و شدید، تغییر شکل زانو، ناتوانی در تحمل وزن، ترشح از زخم یا تب همراه با قرمزی و گرمی مفصل ایجاد شود، ارزیابی پزشکی فوری لازم است. در صورت تنگی نفس یا درد قفسه سینه پس از جراحی، باید فوراً از خدمات اورژانسی کمک گرفت.
با چه علائمی برای جراحی مجدد زانو به متخصص مراجعه کنیم؟
اگر پس از تعویض مفصل زانو با درد مداوم، تورم مکرر، کاهش دامنه حرکت یا احساس بی‌ثباتی روبه‌رو شده‌اید، بهتر است برای بررسی علت به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. تشخیص به‌موقع میتواند در انتخاب درمان مناسب و جلوگیری از پیشرفت بعضی مشکلات مؤثر باشد.
دکتر سید محمدجواد مرتضوی؛ متخصص ارتوپدی و دارای فلوشیپ لگن و زانو، با بررسی علائم، تصاویر رادیولوژی و وضعیت عملکرد مفصل میتواند در ارزیابی مشکلات مرتبط با پروتز زانو و بررسی گزینه‌های درمانی به بیماران کمک کند. تصمیم درباره ضرورت جراحی مجدد، نوع پروتز و برنامه توان‌بخشی باید بر اساس معاینه و شرایط اختصاصی هر بیمار گرفته شود.
جراحی مجدد تعویض مفصل زانو چگونه تشخیص داده میشود؟
پیش از تصمیم‌گیری برای عمل، پزشک باید علت مشکل را مشخص کند و وضعیت پروتز و استخوان اطراف آن را ارزیابی کند. این بررسی به انتخاب روش مناسب و کاهش احتمال تکرار مشکل کمک می‌کند.
معاینه و بررسی سابقه پزشکی
پزشک درباره زمان شروع درد، شدت و محل آن، تغییرات عملکرد زانو، سابقه جراحی قبلی، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی سؤال می‌کند. سپس وضعیت تورم، دامنه حرکت، ثبات مفصل، راه رفتن و عملکرد اندام بررسی میشود.
تصویربرداری
رادیوگرافی زانو معمولاً یکی از بررسی‌های اصلی است. تصاویر می‌توانند در ارزیابی موقعیت اجزای پروتز، تغییرات استخوانی، احتمال لق شدن و برخی شکستگی‌ها کمک کنند. بسته به شرایط بیمار، ممکن است تصویربرداری‌های دیگری نیز لازم شود.
آزمایش خون و بررسی عفونت
اگر احتمال عفونت وجود داشته باشد، آزمایش‌هایی برای ارزیابی التهاب درخواست میشود. در موارد لازم، نمونه‌گیری از مایع مفصل برای بررسی تعداد سلول‌ها و شناسایی عامل عفونی انجام میشود. انتخاب آزمایش‌ها به علائم و شرایط بالینی بیمار بستگی دارد.
بررسی وضعیت استخوان و پروتز
در جراحی مجدد، میزان استخوان باقی‌مانده و کیفیت آن اهمیت زیادی دارد. اگر استخوان اطراف پروتز تحلیل رفته باشد، ممکن است جراح به قطعات تکمیلی یا پروتزهای تخصصی نیاز داشته باشد.
روند جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
روش عمل به علت مشکل و میزان آسیب بستگی دارد. در برخی بیماران فقط یک جزء پروتز تعویض میشود، اما در موارد دیگر ممکن است لازم باشد چند جزء یا تمام پروتز قبلی خارج و جایگزین شوند.
به‌طور کلی، مراحل ممکن است شامل موارد زیر باشد:
۱. دسترسی جراحی به مفصل و بررسی وضعیت پروتز و بافت‌های اطراف
۲. برداشتن اجزای آسیب‌دیده یا لق‌شده، در صورت نیاز
۳. پاک‌سازی بافت‌های آسیب‌دیده و اقدامات لازم برای کنترل عفونت، اگر وجود داشته باشد
۴. آماده‌سازی استخوان و استفاده از اجزای مناسب برای بازسازی مفصل
۵. بررسی ثبات، راستای اندام و دامنه حرکت مفصل پس از نصب پروتز
جراحی مجدد ممکن است پیچیده‌تر و طولانی‌تر از تعویض اولیه باشد؛ به‌خصوص اگر عفونت، تحلیل استخوان یا آسیب گسترده وجود داشته باشد. در برخی موارد عفونت، درمان ممکن است به بیش از یک مرحله جراحی نیاز پیدا کند. انتخاب روش نهایی پس از بررسی وضعیت بیمار انجام میشود.
تفاوت جراحی اولیه و جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
اگرچه هر دو عمل با هدف بهبود درد و عملکرد زانو انجام می‌شوند، اما از نظر پیچیدگی و شرایط اجرا تفاوت‌هایی دارند.
| ویژگی | تعویض اولیه مفصل زانو | جراحی مجدد تعویض مفصل زانو |
|---|---|---|
| وضعیت مفصل | مفصل برای نخستین بار با پروتز جایگزین میشود | پروتز قبلی نیاز به اصلاح یا تعویض دارد |
| شرایط استخوان | معمولاً امکان برنامه‌ریزی بر اساس ساختار اولیه وجود دارد | ممکن است تحلیل یا آسیب استخوان وجود داشته باشد |
| پیچیدگی عمل | بسته به شرایط بیمار متفاوت است | معمولاً پیچیده‌تر است |
| نوع پروتز | پروتز متناسب با تعویض اولیه | ممکن است به اجزای تخصصی یا قطعات تکمیلی نیاز باشد |
| احتمال عوارض | وابسته به شرایط فرد و جراحی | برخی عوارض ممکن است شایع‌تر باشند |
| دوران نقاهت | متغیر | اغلب طولانی‌تر است |
دوران نقاهت پس از جراحی مجدد زانو چقدر طول می‌کشد؟
دوران بهبودی پس از جراحی مجدد معمولاً طولانی‌تر از تعویض اولیه مفصل است. مدت دقیق آن به نوع عمل، وضعیت استخوان و عضلات، وجود عفونت، شرایط عمومی بیمار و پیشرفت توان‌بخشی بستگی دارد. به نقل از MedlinePlus؛ بهبودی کامل میتواند چند ماه طول بکشد و در برخی بیماران حدود ۶ ماه تا یک سال یا بیشتر زمان ببرد. این بازه برای همه یکسان نیست و نباید آن را به‌عنوان زمان قطعی بازگشت به فعالیت در نظر گرفت.
بعضی بیماران در روزهای نخست با کمک فیزیوتراپیست شروع به حرکت می‌کنند، اما میزان مجاز تحمل وزن و زمان شروع هر فعالیت باید بر اساس نوع جراحی تعیین شود. در مواردی که بازسازی استخوان یا درمان شکستگی انجام شده باشد، ممکن است محدودیت‌های بیشتری لازم باشد.
دوره بهبودی بعد از جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
بیمار چند روز بعد از عمل میتواند به خانه بازگردد و تا چند هفته بعد از جراحی باید هنگام راه رفتن از عصا و یا واکر استفاده شود تا فشار کمتری به زانو وارد گردد. معمولا این گونه می توان گفت که طول دوره نقاهت جراحی مجدد به مراتب طولانی تر از جراحی اولیه تعویض می باشد. اگر زانوی تعویض شده به خوبی خم نشود، ممکن است نیاز به دستکاری زیر بیهوشی توسط جراح باشد. انجام تمرینات ارائه شده از سوی پزشک می تواند به تسریع روند بهبودی و توانایی فرد در انجام کارها و فعالیت های روزانه کمک کند. قبل از شروع ورزش و تمرینات، حتما با پزشک مشورت کنید.بسیاری از افراد به خوبی دوره نقاهت را پشت سر می گذارند و جراحی نیز نتایج درخشانی را به همراه خواهد داشت. اگر جراحی تعویض مفصل زانو به هر دلیلی با شکست روبرو شود، نیاز به انجام جراحی مجدد و جایگزین کردن پروتز جدید خواهد بود. در صورتی که جراحی مجدد با موفقیت انجام شود، بیمار معمولا قادر به انجام های فعالیت های روزانه خود بی هیچ محدودیتی خواهد بود.
- دوره نقاهت این جراحی شامل مصرف دارو و فیزیوتراپی می باشد.
- مصرف داروهای رقیق کننده خون به منظور پیشگیری از لخته شدن خون ضروری می باشد.
- بیمار باید هنگام راه رفتن از عصا و یا واکر استفاده کند و به مدت یک تا دوماه در جلسات فیزیوتراپی شرکت کند.
- همانند جراحی تعویض مفصل زانو، بیمار باید هر چه سریع تر بتواند راه برود و بایستد. وارد آمدن فشار به مفصل، به تقویت استخوان و عضلات اطراف پروتز کمک می کند.
- طول دوره نقاهت این جراحی، نسبت به جراحی تعویض مفصل زانو متفاوت است و برخی افراد دوره نقاهت طولانی تری را پشت سر خواهند گذاشت.
عوارض احتمالی جراحی مجدد تعویض مفصل زانو
جراحی مجدد میتواند به کاهش درد و بهبود ثبات مفصل کمک کند، اما مانند هر عمل بزرگی با خطراتی همراه است. احتمال بروز عوارض به سن، وضعیت عمومی سلامت، کیفیت استخوان، وجود عفونت، پیچیدگی جراحی و عوامل دیگر بستگی دارد.
مهمترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
- عفونت مجدد یا عفونت محل جراحی
- لخته شدن خون در وریدهای عمقی پا یا آمبولی ریه
- شکستگی استخوان اطراف پروتز
- آسیب به عروق یا اعصاب مجاور
- لق شدن یا ناپایداری مجدد پروتز
- خشکی مفصل و محدودیت حرکتی
- باقی ماندن بخشی از درد یا محدودیت عملکرد
برای کاهش خطر، بررسی وضعیت سلامت پیش از عمل، مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای، رعایت دستورهای دارویی و اجرای برنامه توان‌بخشی اهمیت دارند. بااین‌حال، حتی با رعایت مراقبت‌ها نیز نمی‌توان خطر عوارض را به‌طور کامل حذف کرد.
جراحی مجدد تعویض مفصل زانو در پی عفونت
در صورت بروز عفونت، جراحی مجدد تعویض مفصل، میتواند در یک یا دو مرحله انجام شود که اغلب جراحان روش دو مرحله ای را ترجیح می دهند. در این روش ابتدا متخصص ارتوپدی، پروتز قدیمی را برداشته و پس از تمیز کردن کامل مفصل از بافت های آلوده و شستشوی کامل سیمان مخصوص ارتوپدی که حاوی آنتی بیوتیک است را در محل گذاشته و زخم را می دوزد و سپس درمان آنتی بیوتیک شروع خواهد شد. پس از اطمینان از کنترل عفونت در هفته ششم به بعد، سیمان را خارج کرده و پروتز جدید را در محل قرار می دهد.
حتما در خصوص انجام جراحی مجدد تعویض مفصل زانو با پزشک خود مشورت داشته باشید تا از این موضوع اطمینان حاصل شود که اولا شما به این عمل نیاز دارید و ثانیا اینکه انتظارات شما از این عمل چه باید باشد.
در نهایت پیگیر علائم مشکوک باشید..
جراحی مجدد تعویض مفصل زانو زمانی مطرح میشود که پروتز قبلی به دلایلی مانند عفونت، لق شدن، ساییدگی، شکستگی یا ناپایداری دچار مشکل شده باشد. این عمل معمولاً پیچیده‌تر از تعویض اولیه است و به تشخیص دقیق، برنامه‌ریزی جراحی و توان‌بخشی مناسب نیاز دارد. اگر پس از تعویض مفصل با درد مداوم یا تغییر عملکرد زانو مواجه شده‌اید، به‌جای نتیجه‌گیری درباره خرابی پروتز یا نیاز قطعی به عمل مجدد، ابتدا برای ارزیابی تخصصی به دکتر مرتضوی مراجعه کنید.
*~ سوالات متداول درباره جراحی مجدد تعویض مفصل زانو ~*
خیر. درد ممکن است علت‌های مختلفی داشته باشد و همیشه به معنای خرابی پروتز نیست. ابتدا باید علت درد مشخص شود؛ سپس درباره درمان دارویی، توان‌بخشی یا جراحی تصمیم‌گیری شود.
زمان مشخصی وجود ندارد. برخی مشکلات در سالهای نخست و برخی دیگر پس از گذشت مدت طولانی ظاهر می‌شوند. عفونت، شکستگی، ساییدگی و لق شدن پروتز می‌توانند در زمان‌های متفاوتی رخ دهند.
در بسیاری از موارد بله؛ زیرا ممکن است پروتز قبلی باید خارج شود و مشکلاتی مانند تحلیل استخوان، بافت اسکار یا عفونت وجود داشته باشد. بااین‌حال، میزان پیچیدگی به شرایط هر بیمار بستگی دارد.
خیر. هدف جراحی کاهش درد و بهبود عملکرد است، اما نتیجه قطعی برای همه بیماران قابل تضمین نیست. در بعضی موارد ممکن است مقداری درد، خشکی یا محدودیت حرکتی باقی بماند.
درد ناگهانی و شدید، تغییر شکل زانو، ناتوانی در تحمل وزن، ترشح از زخم یا تب همراه با قرمزی و گرمی مفصل نیازمند ارزیابی فوری است. تنگی نفس یا درد قفسه سینه پس از جراحی نیز یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
۰ Comments